Showing posts with label Хөрөнгийн зах зээл. Show all posts
Showing posts with label Хөрөнгийн зах зээл. Show all posts
Friday, April 2, 2010
АПУ ХК-ны тайлан - APU JSC REPORT
Миний бие Монголын хөрөнгө оруулалтын корпорацийн дэргэдэх "Оюутны хөрөнгө оруулалтын клуб"-ын нэг гишүүн билээ. Манай клуб нь 2009 онд байгуулагдсан бөгөөд хөрөнгийн зах зээлийн талаарх бодит туршлага хуримтлуулах зорилготой.
Бид монголын хөрөнгийн бирж дээр хувьцаа нь идэвхитэй борлогдож байгаа компаниудын хувьцаанд шинжилгээ хийж,судласны үндсэн дээр богино хугацааны арилжаанд багц бүрдүүлж ордог билээ. Ингээд өөрийн хийсэн судалгаагаа та бүхэндээ хүргэж байна. Ийнхүү хүргэж байгаагын гол зорилго нь доод курсын дүү нараа хөрөнгийн зах зээл, манай клубын үйл ажиллагааг сонирхож дараа жил гишүүн нь болоосой гэсэн үүднээс юм шүү.
Мөн миний тайлантай холбоотой болон хөрөнгийн зах зээлйн талаарх үзэл бодлоо хуваалцаарай.
Дараа дараагийн бичлэгүүдээрээ клубынхаа үйл ажиллагааны талаар дэлгэрэнгүй танилцуулах болно.
APU Report 10.03.31 New
Цааш унших...
Бид монголын хөрөнгийн бирж дээр хувьцаа нь идэвхитэй борлогдож байгаа компаниудын хувьцаанд шинжилгээ хийж,судласны үндсэн дээр богино хугацааны арилжаанд багц бүрдүүлж ордог билээ. Ингээд өөрийн хийсэн судалгаагаа та бүхэндээ хүргэж байна. Ийнхүү хүргэж байгаагын гол зорилго нь доод курсын дүү нараа хөрөнгийн зах зээл, манай клубын үйл ажиллагааг сонирхож дараа жил гишүүн нь болоосой гэсэн үүднээс юм шүү.
Мөн миний тайлантай холбоотой болон хөрөнгийн зах зээлйн талаарх үзэл бодлоо хуваалцаарай.
Дараа дараагийн бичлэгүүдээрээ клубынхаа үйл ажиллагааны талаар дэлгэрэнгүй танилцуулах болно.
APU Report 10.03.31 New
Цааш унших...
Wednesday, March 24, 2010
Хувьцааны ханшийн өсөлтийн судалгаа
Монголын хөрөнгийн биржийн Арилжаа судалгааны газраас Хувьцааны ханшийн өсөлтийн судалгаа хийснийг та бүхэндээ хүргэж байна.
Энэхүү судалгаагаар 2010 он гарсаар арилжааны тоо үнийн дүн нэмэгдэх хандлагыг судлан хийж уг өсөлтөд нөлөөлж буй хүчин зүйлүүдийг тодорхойлов.
Энэхүү судалгаанд Монголын хөрөнгийн зах зээлийн гол үзүүлэлт болох МХБ-ын ТОП-20 индексийн 2010 оны 1 дүгээр сарын 1-ээс 3 дугаар сарын 11-ийг хүртэлх хугацаанд хийсэн арилжааны үнийн дүн, тоо ширхэг болон ханшийн өсөлт бууралтын мэдээллийг үндэслэн хийв.
Сонгож авсан хугацаанд ТОП-20 индекс 153,26 хувь өссөн байна. Энэ нь тус индекс 2007 оноос хойш 50% буюу 3150 нэгжээр өсч байгаа 2 дахь тохиолдол болоод байна.
2010 оны 1-р сарын 1-ний өдрөөс ТОП-20 индексийн сагсыг шинэчилсэн юм. Судалгааны хугацаанд уг сагсыг бүрдүүлж буй 20 үнэт цаасны 19 нь өсөж өсөлтийн дундаж нь 37,11%-тай байна. Жишээ нь: АПУ хувьцаат компаний хувьцаа 136.51%, Баянгол ЗБ ХК 64,71%, Говь ХК 62,5%, МЦХ ХК 52,84%, МахИмпекс ХК 52,17% тус тус өссөн байна.
МХБ дээр үнэт цаас гаргасан компаниуд дунд АПУ ХК 2009 онд олсон ашиг, орлогоороо тэргүүлж 2010 эхний 3 сарын хугацаанд хамгийн өндөр хувиар өссөн. АПУ хувьцаат компанийн ханшийн өсөлтөд хэд хэдэн хүчин зүйл нөлөөлсөн.
Үүнд:
Ханш өсөхөд нөлөөлсөн нэг гол хүчин зүйл нь гадаадын хөрөнгө оруулагчдын идэвх нэмэгдэж байгаатай холбоотой юм.
Хүснэгт 1. Гадаад, дотоодын хөрөнгө оруулагчдын арилжааны үнийн дүнд эзлэх хувь
Дээрх хүснэгтээс харахад гадаадын хөрөнгө оруулагч, тэр дундаа аж ахуйн нэгжүүдийн оролцоо хоёрдугаар сард үнэмлэхүй өсөжба тэдний арилжаанд оролцсон нийт үнийн дүн 85 хувьд хүрчээ.
Энэхүү ханшийн өсөлт нь хувьцаат компаниудын хувьцааны төвлөрлөөс үндэслэлтэй байж болзошгүй хэмээн ТОП-20 индексийн сагсын хувьцаат компаниудын үнэт цаасны төвлөрлийн судалгааг ТТТХТ-ийн 2009 он, 2010 оны эхний улиралын хувьцаа эзэмшигчдийн тархалтын мэдээлэл дээр үндэслэн хийв. Нийт 20 хувьцаат компанийн хувьцаа эзэмшигчдийн мэдээлэл хамрагдсанаас 13 үнэт цаас хэвийн ямарч өөрлөлт ороогүй, 7 хувьцаат компанийн хувьцаа эзэмшигчдийн тоо, эзэмшиж буй хувьд өөрчлөлт орсон байгаа болов ч эдгээр нь төвлөрлт бус тархалт болох хандлагатай байна уу гэсэн бодол төрүүлж байна. Учир нь өөрчлөлт орсон эдгээр компанийн хувьд 0-5% эзэмшигчдийн тоо, эзэмшиж буй хувь нь нэмэгдэх мөн 33.3%-аас дээш хувь эзэмшигч үгүй болж 5-10%, 10-33.3% эзэмшигчид нэмэгдэх хандлагатай болсон байна.Жишээ нь:
1. Женко Тур Бюро -0-5% эзэмшигчдийн хувь 1.80% нэмэгдэж 25,24 байснаа 27.07 болсон байна.
2. Туул Сонгино Усны Нөөц- 2009 онд тус компанийн 87,38%-ийг нэг хүн эзэмшиж байсан бол энэ жил 71,26%-ийг 3 хүн, 19,83%-ийг 3 хүн эзэмшиж байна.
3. Таван толгой- 2009 онд тус компани нь 10-33.3% эзэмшигчид 33.88% эзэмшигчтэй байсан бол 2010 онд энэ хувь багсаж 29.60% болсон ба уг хасагсан хувь буюу 4.28% 0-5% эзэмшигчдийн хувь дээр нэмэгдэж байна.
Гэсэн хэдий ч “НИК” ХК болон “Шарын гол ХК -ийн хувьд жижиг хувь эзэмшигчдийн эздэх хэмжээ багасч томоохон хувьцаа эзэмшигчдийн хувь нэмэгдсэн байна. “НИК” ХК 84.74%-ийг нэг хүн дангаараа эзэмшиж байсан бол 1.30% нэмэгдэж 86.10% болсон. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг хүснэгтээс харна уу.
Хүснэгт 2.2009, 2010 оны эхний байдлаар ТОП-20 индексийн хувьцаа эзэмшигчийн судалгаа
Дүгнэлт
Дээрх судалгаанаас харахад 2010 он гарсаар ТОП-20 индекс өсөх хандлага ажиглагдаж эхэлсэн бөгөөд хоёрдугаар сарын дунд үе буюу Цагаан сар хүртэл аажим өссөнөө ажиглагдаж сарын дундаас эхлэн огцом өсөх хандлагатай болсон байна. Энэ жилийн хувьд богино хугацаанд огцом өсч байгаа нь томоохон хувьцаат компаниудын 2009 оны санхүүгийн тайлан ашигтай гарсан, 50 орчим хувьцаат компани хувьцаа эзэмшигчдийн хурал зарласан, ногдол ашиг тараах болсон зэрэг хөрөнгө оруулагчдын сонирхол татахуйц үйл явдал багагүй өрнөж, улмаар гадаадын хөрөнгө оруулагчдын сонирхол нэмэгдэж байгаатай холбоотой байна. Мөн манай ТОП-20 индекс нь хоёрдугаар сард өсөлттэй байдгийг сүүлийн 3 жилийн туршлага харуулж байгаа юм.Эх сурвалж: www.mse.mn
Цааш унших...
Энэхүү судалгаагаар 2010 он гарсаар арилжааны тоо үнийн дүн нэмэгдэх хандлагыг судлан хийж уг өсөлтөд нөлөөлж буй хүчин зүйлүүдийг тодорхойлов.
Энэхүү судалгаанд Монголын хөрөнгийн зах зээлийн гол үзүүлэлт болох МХБ-ын ТОП-20 индексийн 2010 оны 1 дүгээр сарын 1-ээс 3 дугаар сарын 11-ийг хүртэлх хугацаанд хийсэн арилжааны үнийн дүн, тоо ширхэг болон ханшийн өсөлт бууралтын мэдээллийг үндэслэн хийв.
Сонгож авсан хугацаанд ТОП-20 индекс 153,26 хувь өссөн байна. Энэ нь тус индекс 2007 оноос хойш 50% буюу 3150 нэгжээр өсч байгаа 2 дахь тохиолдол болоод байна.
2010 оны 1-р сарын 1-ний өдрөөс ТОП-20 индексийн сагсыг шинэчилсэн юм. Судалгааны хугацаанд уг сагсыг бүрдүүлж буй 20 үнэт цаасны 19 нь өсөж өсөлтийн дундаж нь 37,11%-тай байна. Жишээ нь: АПУ хувьцаат компаний хувьцаа 136.51%, Баянгол ЗБ ХК 64,71%, Говь ХК 62,5%, МЦХ ХК 52,84%, МахИмпекс ХК 52,17% тус тус өссөн байна.
МХБ дээр үнэт цаас гаргасан компаниуд дунд АПУ ХК 2009 онд олсон ашиг, орлогоороо тэргүүлж 2010 эхний 3 сарын хугацаанд хамгийн өндөр хувиар өссөн. АПУ хувьцаат компанийн ханшийн өсөлтөд хэд хэдэн хүчин зүйл нөлөөлсөн.
Үүнд:
- АПУ ХК 2009 оны санхүүгийн тайлангийн үзүүлэлт, ногдол ашиг тараах шийдвэр (Өнгөрсөн оны санхүүгийн тайлангаар АПУ ХК 8,06 тэрбум төгрөгийн ашигтай ажиллаж, үүнээс 1,4 тэрбум төгрөгийн ногдол ашиг тараах шийдвэр гаргаад байгаа билээ. )
- Тус компанийн FUSION брэнд Швейцари улсын Женев хотноо зохион байгуулагдсан “World Beverage Competition” тэмцээнээс алтан медаль авсан нь хувьцааны ханшийн өсөлтөд мөн нөлөөлсөн.
- Ханшийн өсөлтөөр удаалж Баянгол ЗБ ХК орж байгаа ба тус компани МХБ дээр үнэт цаас гаргасан компаниуд дунд 2009 онд олсон ашиг орлогоороо 2-р байр эзлэн 2,4 тэрбум төгрөгийн ашигтай ажиллажээ. Энэ нь 1 дүгээр сард 17,000 байсан хувьцааны ханш хоёрдугаар сард 28,000 болж 64.7% өсөхөд нөлөөлсөн гэж үзэж байна.
Ханш өсөхөд нөлөөлсөн нэг гол хүчин зүйл нь гадаадын хөрөнгө оруулагчдын идэвх нэмэгдэж байгаатай холбоотой юм.
Хүснэгт 1. Гадаад, дотоодын хөрөнгө оруулагчдын арилжааны үнийн дүнд эзлэх хувь
Дээрх хүснэгтээс харахад гадаадын хөрөнгө оруулагч, тэр дундаа аж ахуйн нэгжүүдийн оролцоо хоёрдугаар сард үнэмлэхүй өсөжба тэдний арилжаанд оролцсон нийт үнийн дүн 85 хувьд хүрчээ.
Энэхүү ханшийн өсөлт нь хувьцаат компаниудын хувьцааны төвлөрлөөс үндэслэлтэй байж болзошгүй хэмээн ТОП-20 индексийн сагсын хувьцаат компаниудын үнэт цаасны төвлөрлийн судалгааг ТТТХТ-ийн 2009 он, 2010 оны эхний улиралын хувьцаа эзэмшигчдийн тархалтын мэдээлэл дээр үндэслэн хийв. Нийт 20 хувьцаат компанийн хувьцаа эзэмшигчдийн мэдээлэл хамрагдсанаас 13 үнэт цаас хэвийн ямарч өөрлөлт ороогүй, 7 хувьцаат компанийн хувьцаа эзэмшигчдийн тоо, эзэмшиж буй хувьд өөрчлөлт орсон байгаа болов ч эдгээр нь төвлөрлт бус тархалт болох хандлагатай байна уу гэсэн бодол төрүүлж байна. Учир нь өөрчлөлт орсон эдгээр компанийн хувьд 0-5% эзэмшигчдийн тоо, эзэмшиж буй хувь нь нэмэгдэх мөн 33.3%-аас дээш хувь эзэмшигч үгүй болж 5-10%, 10-33.3% эзэмшигчид нэмэгдэх хандлагатай болсон байна.Жишээ нь:
1. Женко Тур Бюро -0-5% эзэмшигчдийн хувь 1.80% нэмэгдэж 25,24 байснаа 27.07 болсон байна.
2. Туул Сонгино Усны Нөөц- 2009 онд тус компанийн 87,38%-ийг нэг хүн эзэмшиж байсан бол энэ жил 71,26%-ийг 3 хүн, 19,83%-ийг 3 хүн эзэмшиж байна.
3. Таван толгой- 2009 онд тус компани нь 10-33.3% эзэмшигчид 33.88% эзэмшигчтэй байсан бол 2010 онд энэ хувь багсаж 29.60% болсон ба уг хасагсан хувь буюу 4.28% 0-5% эзэмшигчдийн хувь дээр нэмэгдэж байна.
Гэсэн хэдий ч “НИК” ХК болон “Шарын гол ХК -ийн хувьд жижиг хувь эзэмшигчдийн эздэх хэмжээ багасч томоохон хувьцаа эзэмшигчдийн хувь нэмэгдсэн байна. “НИК” ХК 84.74%-ийг нэг хүн дангаараа эзэмшиж байсан бол 1.30% нэмэгдэж 86.10% болсон. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг хүснэгтээс харна уу.
Хүснэгт 2.2009, 2010 оны эхний байдлаар ТОП-20 индексийн хувьцаа эзэмшигчийн судалгаа
Дүгнэлт
Дээрх судалгаанаас харахад 2010 он гарсаар ТОП-20 индекс өсөх хандлага ажиглагдаж эхэлсэн бөгөөд хоёрдугаар сарын дунд үе буюу Цагаан сар хүртэл аажим өссөнөө ажиглагдаж сарын дундаас эхлэн огцом өсөх хандлагатай болсон байна. Энэ жилийн хувьд богино хугацаанд огцом өсч байгаа нь томоохон хувьцаат компаниудын 2009 оны санхүүгийн тайлан ашигтай гарсан, 50 орчим хувьцаат компани хувьцаа эзэмшигчдийн хурал зарласан, ногдол ашиг тараах болсон зэрэг хөрөнгө оруулагчдын сонирхол татахуйц үйл явдал багагүй өрнөж, улмаар гадаадын хөрөнгө оруулагчдын сонирхол нэмэгдэж байгаатай холбоотой байна. Мөн манай ТОП-20 индекс нь хоёрдугаар сард өсөлттэй байдгийг сүүлийн 3 жилийн туршлага харуулж байгаа юм.Эх сурвалж: www.mse.mn
Цааш унших...
Wednesday, March 10, 2010
Топ-20 индекс 8000, BDS индекс 1600 нэгжийн босгийг давлаа...
Монголын Хөрөнгийн зах зээлийн ерөнхий чиг хандлагыг илэрхийлдэг Топ 20 индекс 8000 нэгж, BDS индекс 1600 нэгжид хүрлээ.
Өнөөдрийн Монголын хөрөнгийн биржийн үнэт цаасны 3664 удаагийн арилжааны дүнд Топ 20 индекс 8117.36 нэгжид хүрсэн бөгөөд 2010 оны эхэн үетэй харьцуулахад 31.5 хувиар өссөн байна. Харин BDS индекс 1630.60 нэгжид хүрч, оны эхнээс 30.8 хувиар өслөө.
Топ 20 индексийн хувьд Монголын Хөрөнгийн Биржид бүртгэлтэй хамгийн өндөр зах зээлийн үнэлгээ бүхий 20 компанийг багтаасан байдаг бол БиДиСЕК ХК-ийн тооцдог BDS индекс нь тус компанийн стандарт ангилалд багтаж буй 7 салбарын 25 компанийг багтаасан байдаг юм.
Индексүүдийн сүүлийн 3 сарын үзүүлэлт
Тус хоёр индекс өсөхөд Топ 20 болон BDS индексийн багцад багтдаг хувьцаат компаниудын үнэт цаасны ханшийн өсөлт нөлөөлдөг билээ. Тухайлбал: Оны эхний сарын дүнгээр дээрх багцад багтдаг Монголын цахилгаан холбоо ХК /MCH/ 21.57%, Улсын их дэлгүүр /UID/ 20.78%, Монинжбар /MIB/ 16.32%, Шарын гол /SHG/ 14.97%, Хөх ган /HGN/ 8.33%, АПУ /APU/ 7.77% -иар тус тус өссөн бөгөөд харин 2-р сард Зоос гоёл /ZOO/ 49.5%, Тавантолгой /TTL/ 41.6%, Баянгол зочид буудал /BNG/ 31.57%, Шарын гол /SHG/ 25.89%, Монголын цахилгаан холбоо /MCH/ 25.89% Хөх ган /HGN/ 19.23% зэрэг хувьцаат компаниудын хувьцаа хамгийн өндөр хувиар өсжээ.
2010 оны 1-р сард хөрөнгийн бирж дээр нийт 646.64 сая төгрөгийн 1 044 875 ширхэг үнэт цаас арилжаалагдсан бол 2-р сард 1.92 тэрбум төгрөгийн 3839 073 ширхэг үнэт цаас арилжаалагдсан байна.
/Эхний 2 сарын байдлаар/
Тоо ширхэгээрээ идэвхитэй арилжаалагсдсан хувьцаа
№ Компанийн нэр тоо ширхэг
1 Хөх ган ХК 2 116 385
2 Женко тур бюро ХК 1 253 375
3 НИК ХК 320 368
4 АПУ ХК 207 766
5 Шарын гол ХК 207 714
6 БиДиСЕК ХК 207 166
Үнийн дүнгээрээ идэвхитэй арилжаалагдсан хувьцаа
№ Компанийн нэр үнийн дүн /төгрөгөөр/
1.Шарын гол ХК 517 322 370
2.Говь ХК 444 497 102
3.БиДиСЕК ХК 311 363 606
4.НИК ХК 320 110 006
5.Хөх ган ХК 276 067 545
6.Женко тур бюро ХК 127 216 740
Цааш унших...
Өнөөдрийн Монголын хөрөнгийн биржийн үнэт цаасны 3664 удаагийн арилжааны дүнд Топ 20 индекс 8117.36 нэгжид хүрсэн бөгөөд 2010 оны эхэн үетэй харьцуулахад 31.5 хувиар өссөн байна. Харин BDS индекс 1630.60 нэгжид хүрч, оны эхнээс 30.8 хувиар өслөө.
Топ 20 индексийн хувьд Монголын Хөрөнгийн Биржид бүртгэлтэй хамгийн өндөр зах зээлийн үнэлгээ бүхий 20 компанийг багтаасан байдаг бол БиДиСЕК ХК-ийн тооцдог BDS индекс нь тус компанийн стандарт ангилалд багтаж буй 7 салбарын 25 компанийг багтаасан байдаг юм.
Индексүүдийн сүүлийн 3 сарын үзүүлэлт
Тус хоёр индекс өсөхөд Топ 20 болон BDS индексийн багцад багтдаг хувьцаат компаниудын үнэт цаасны ханшийн өсөлт нөлөөлдөг билээ. Тухайлбал: Оны эхний сарын дүнгээр дээрх багцад багтдаг Монголын цахилгаан холбоо ХК /MCH/ 21.57%, Улсын их дэлгүүр /UID/ 20.78%, Монинжбар /MIB/ 16.32%, Шарын гол /SHG/ 14.97%, Хөх ган /HGN/ 8.33%, АПУ /APU/ 7.77% -иар тус тус өссөн бөгөөд харин 2-р сард Зоос гоёл /ZOO/ 49.5%, Тавантолгой /TTL/ 41.6%, Баянгол зочид буудал /BNG/ 31.57%, Шарын гол /SHG/ 25.89%, Монголын цахилгаан холбоо /MCH/ 25.89% Хөх ган /HGN/ 19.23% зэрэг хувьцаат компаниудын хувьцаа хамгийн өндөр хувиар өсжээ.
2010 оны 1-р сард хөрөнгийн бирж дээр нийт 646.64 сая төгрөгийн 1 044 875 ширхэг үнэт цаас арилжаалагдсан бол 2-р сард 1.92 тэрбум төгрөгийн 3839 073 ширхэг үнэт цаас арилжаалагдсан байна.
/Эхний 2 сарын байдлаар/
Тоо ширхэгээрээ идэвхитэй арилжаалагсдсан хувьцаа
№ Компанийн нэр тоо ширхэг
1 Хөх ган ХК 2 116 385
2 Женко тур бюро ХК 1 253 375
3 НИК ХК 320 368
4 АПУ ХК 207 766
5 Шарын гол ХК 207 714
6 БиДиСЕК ХК 207 166
Үнийн дүнгээрээ идэвхитэй арилжаалагдсан хувьцаа
№ Компанийн нэр үнийн дүн /төгрөгөөр/
1.Шарын гол ХК 517 322 370
2.Говь ХК 444 497 102
3.БиДиСЕК ХК 311 363 606
4.НИК ХК 320 110 006
5.Хөх ган ХК 276 067 545
6.Женко тур бюро ХК 127 216 740
Цааш унших...
Friday, December 11, 2009
Монголын хөрөнгийн зах зээлд тулгамдаж буй асуудал
Таньд ашигтай ажиллах бизнесийн санаа байгаад түүнийг санхүүжүүлэх мөнгөн хөрөнгө хэрэгтэй байна уу? Аль эсвэл таньд мөнгө байгаад юунд зарцуулж, ямар үйл ажиллагаа эрхэлж хөрөнгөө өсгөхөө мэдэхгүй байна уу?
Хөрөнгийн зах зээл бол дээрх этгээдүүдийн ашиг сонирхлыг нэгтгэж нэг хэсгийнх нь санхүүжилтийн асуудлыг шийдвэрлэснээр нөгөө хэсэгт нь ашигтай хөрөнгө оруулалт хийж хөрөнгөө өсгөх боломжийг олгодог зах зээл юм. Энэ боломж 1990 оны эхээр Монгол улс зах зээлийн эдийн засгийн тогтолцоонд шилжсэнээр бидэнд бий болсон. Тухайн үед нийгэм, эдийн засгийн хувьд алдаа оноотой олон шинэчлэлүүдийг хийсний нэг нь Монголын хөрөнгийн бирж байгуулагдаж бүх нийтээрээ хөрөнгө оруулагч, хувьцаа эзэмшигч болох эхлэлийг тавьсан Хөрөнгө Оруулалтын Эрхийн Бичиг ард иргэдэд тараасан явдал юм. Энэ үйл ажиллагааг ард иргэд, мэргэлжийн хүмүүс янз бүрээр л дүгнэсэн байдаг. Энэ бол өнгөрсөнд болсон үйл явц...
Тэгвэл хөрөнгийн зах зээл үүсч хөгжсөн энэ 18 жилийн хугацаанд бид юу хийв? ямар үр дүнд хүрсэн бэ? Цаашид юу хийх хэрэгтэй вэ? гэсэн асуултууд ар араасаа гарч ирнэ. Бидний өнгөрсөн хугацаанд хийсэн үйл ажиллагааны үр дүн (гадаад эдийн засгийн нөлөөлөл байгаа) нь өнөөгийн хөрөнгийн зах зээлийн нөхцөл байдлыг бий болгоод байна.
Энэ нөхцөл байдлыг товчхон авч үзвэл:
- Хөрөнгийн зах зээлийн хэмжээ (market capitalization) дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 5 орчим хувьтай тэнцүү. (Банкны салбарын ноёрхол давамгайлж байна гэхэд буруудахгүй)
- Үйл ажиллагаа нь идэвхитэй бус.
- Хууль эрх зүйн орчин сайн бүрдээгүй.
- Дэд бүтэц, техник технологийн хөгжил сул.
- Иргэдийн хөрөнгийн зах зээлд итгэх итгэл банктай харьцуулахад бага (ХОЭБичиг тэдэнд таагүй дурсамж үлдээсэн).
- Мэдээллийн ил тод байдал муу (мэдээллийг цаг тухайд нь хүлээн авах боломж бага)
- Томоохон хувьцаат компаниуд (Спирт бал бурам, Петровис) нь хааллтай компани болж эхлээд байна.
- Эдийн засгийн хямралын нөлөөгөөр хөрөнгө оруулалт буурсан.
Монгол улсын эдийн засгийн хөгжлийн тулгуур салбар болох уул уурхайн салбарын компаниудын хувьцааг монголын хөрөнгийн биржээр дамжуулан худалдаалах, үндэсний нээлттэй хувьцаат компани бий болгох. Энэ чиглэлээр судалгаа шинжилгээний ажлыг Euroasiacapital, Frontier зэрэг андеррайтер, брокер диллерийн компаниуд эхлүүлээд байгаа боловч илүү ихийг хийх хэрэгтэй байна. Мөн иргэдийн хөрөнгийн зах зээлийн талаарх мэдлэгийг дээшлүүлэх, улмаар тэднийг энэ зах зээлд татан оруулах. Хөрөнгө оруулалгчдад үнэн зөв мэдээллийг цаг тухайд нь хүргэх нэгдсэн сүлжээ бий болгосноор хөрөнгө оруулалт илүү үр ашигтай болж эдийн засгийн өсөлтийг бий болгоно. Төр засгаас хууль эрх зүй, техник технологийн асуудлыг шийдвэрлэснээр тодорхой бус байдал багассанаар энэ зах зээлд оролцогчдийн тоо, хөрөнгө оруулалтын хэмжээ нэмэгдэнэ.
Эдгээр асуудлыг шийдвэрлэснээр хөрөнгийн зах зээл хөгжих урьдач нөхцөлүүд нь бүрэлдэж хөрөнгө оруулагч болон хөрөнгө татаж буй пүүс, компаниийн аль алиных нь ашиг сонирхол бүрэн утгаараа хэрэгжих юм.
Монголын ирээдүйн хөгжлийг бүтээх оюутан та ч гэсэн эдгээр тулгамдсан асуудлыг шийдвэрлэхэд өөрийн хувь нэмрээ оруулахын төлөө одооноос эхлэн өөрийгөө бэлдээрэй.
Цааш унших...
Saturday, August 1, 2009
Хөрөнгийн зах зээл
Манай улсад хөрөнгийн зах зээлийн эхлэл тавигдаад 18 жилийн нүүрийг үзэж байна. ТТЭЗ тогтолцооноос ЗЗЭЗ-ийн тогтолцоонд шилжих түүхэн үе шатанд Засгийн газрын 1991 оны 1 сарын 18-ны өдрийн 13 тоот тушаалаар хөрөнгийг зах зээлийг хөгжүүлэх зорилготой "Монголын хөрөнгийн бирж"-ийг байгуулах шийдвэр гаргаснаар эхэлсэн юм. Ийнхүү Засгийн газрын өмч хувьчлалын бодлогын хүрээнд 475 улсын үйлдвэрийн газрыг хувьцаат компанид шилжүүлэн, тэдгээрийн нийт 8,2 тэрбум төгрөгийн үнэлгээ бүхий 96,1 сая ширхэг хувьцааг МХБ-ээр дамжуулан иргэдэд Хөрөнгө оруулалтын эрхийн бичгээр (Цэнхэр, ягаан тасалбар) эзэмшүүлэн анхдагч зах зээлийн арилжаа эхэлж 1995 он хүртэл үргэлжилсэн. Харин хоёрдогч зах зээлийн арилжаа буюу бэлэн мөнгөний арилжааг эхлүүлсэн. Сүүлийн жилүүдэд үйл ажиллагаа нь идэвхижиж арилжааны хэмжээ өсөх болсон. Хүмүүс ч ихээхэн сонирхож арилжаанд тодорхой хэмжээгээр оролцох болж, брокер диллер, андеррайтерийн компаниуд ч олноороо байгуулагдаж байна. Энэ зах зээлийн талаарх сонирхолтой мэдээллийг оруулах санаатай..
Одоогийн байдлаар МХБ-д бүртгэлтэй 44 брокер, диллер, андеррайтерийн компаниуд үйл ажиллагаагаа явуулж байна.
Цааш унших...